امسال سیزدهم آذر، روز مبارزه با سانسور را در حالی گرامی میداریم که عرصهی سانسور ستیزی و دفاع از آزادی بیان یکی از یاران و رهروان همیشگی، پیگیر و نامدار خود، علیاشرف درویشیان را از دست داده است. راه اما تا لغو و محو کامل سانسور، بهویژه سانسور آشکار و نهان دولتی، ادامه دارد و بیگمان، مانند گذشته، رهپویان پایدار خود را میپرورد. اگر مبارزه با سانسور وظیفهی همیشگی نویسندگان و هنرمندان و آزادیخواهان در سراسر جهان بوده است، همین وظیفهی انسانی در ایران ضرورت خاصی دارد؛ زیرا که جامعهی ایران با عریانترین، گستردهترین و خشنترین نوع سانسور روبروست. سانسوری با مضمون ایدئولوژیک – سیاسی که قانون و قدرت همه جانبه ی دولتی پشتوانهی حیات و اجرای آن است. مضحک و در عین حال مایه ی تحقیرانسان معاصر است که در قرن بیستویکم هنوز قانونهای قرنهای سیاه گذشته بر انتشار آثار نویسندگان و هنرمندان و بر آزادی بیان شهروندان حاکم باشد؛ قانونهایی که در چند دههی اخیر دولت های متعدد پشت سرهم مجری آنها بودهاند بیآنکه اجازهی چون و چرا در آنها بدهند؛ مگر در زمان انتخابات و کسب رای. آخرین نمونهاش دولت بنفش حسن روحانی است که در حوزهی سانسور و قلع و قمع آثار ادبی و هنری به راستی یادآور “جیغ بنفش” است. در چند سال اخیر “اصلاحیه” های بخش سانسور کتاب وزارت ارشاد چنان درازدامن شده است که اغلب از کتاب فقط جسدی آش و لاش شده برجای میگذارد که گاه برای صاحب اثر نیز قابل شناسایی نیست و فقط باید بر آن زار زد. اصلاً نفس اجبار به گرفتن “مجوّز” برای انتشار اندیشه و هنر سرکوبگرانه است. حال اگر این “مجوّز” نیز تضمینکنندهی توزیع و ارائهی اثر نباشد، بلاتکلیفی و عدم اطمینان حاصل از آن یا به توقف کار هنری میانجامد یا به خودسانسوری بیشتر. نتیجهای که مطلوب دم و دستگاه سانسور و انگیزهی آن برای به کارگیری ساز و کار “عدم اطمینان” است. از پرده پایین کشیدن برخی فیلمها یا ندادن اکران و ایجاد محدودیت برای آنها و لغو اجازه ی اجرای کنسرتهای مجوزدار و جمعآوری کتابهای منتشر شده که در نمایشگاه کتاب سال جاری به وفور رخ داد، از نمونههای مکرر در مکرر این روزها و در چند سال اخیراست. نمونهی بارز دیگر ممنوعیت صدای زنان است؛ یعنی محروم کردن نیمی از مردم جامعه از حق بدیهیشان… سانسور همچنان با قوّت هر چه بیشتر ادامه دارد و مقابله با آن نیز.
سیزده آذر برای ارج نهادن به پیکاربا سانسور، برای اهمیت دادن به آزادی بیان بیهیچ حصر و استثنا، برای بزرگ داشتن کوششهای سانسورستیزان، روز مبارزه با سانسور نام گذاری شده است. این روز را گرامی می داریم و خواهان برچیدن کامل بساط سانسور، در هر شکل و لباس و به هر بهانه، هستیم.
کانون نویسندگان ایران
۱۱ آذر ۱۳۹۶
